Όταν το 80% της ανθρωπότητας δεν μιλά αγγλικά

Ενώ το οικοσύστημα του ελεύθερου λογισμικού είναι σε μεγάλο βαθμό αγγλόφωνο, η υποστήριξη πολλών γλωσσών σε ένα λογισμικό μπορεί να πολλαπλασιάσει επί πέντε ή δέκα τον αριθμό των δυνητικών χρηστών. Ένα τέτοιο έργο συνεπάγεται αυξημένη πολυπλοκότητα και ένα εφάπαξ κόστος, αλλά μόλις ολοκληρωθεί, επιτρέπει τη χρήση απεριόριστου αριθμού γλωσσών, εφόσον η διαδικασία αυτοματοποιηθεί.

Ένα πολύ αγγλόφωνο οικοσύστημα

Ο κόσμος του ελεύθερου λογισμικού και του ανοικτού κώδικα είναι εξαιρετικά ποικίλος, από τα επίπεδα αλληλεπίδρασης με το υλικό μέχρι τα προγράμματα που χρησιμοποιούμε καθημερινά στους υπολογιστές και τα τηλέφωνά μας. Όλα αυτά τα εργαλεία παρέχονται από και για τους χρήστες τους. Ορισμένοι ενδιαφέρονται για το εκάστοτε εργαλείο και θέλουν να συνεισφέρουν σε αυτό, ενώ άλλοι θέλουν απλώς να επιτύχουν τον σκοπό τους όσο το δυνατόν πιο γρήγορα.

Στον κόσμο του ελεύθερου λογισμικού, τα αγγλικά είναι η προεπιλεγμένη γλώσσα εργασίας και η γραπτή επικοινωνία αποτελεί το κυρίαρχο μέσο. Αυτός είναι ο de facto τρόπος λειτουργίας και γίνεται γενικά αποδεκτός από τη λεγόμενη «κοινότητα του ελεύθερου λογισμικού», έναν ευρύ όρο που περιλαμβάνει όλους όσοι συνεισφέρουν σε ένα ή περισσότερα προγράμματα ελεύθερου λογισμικού.

Για λόγους ευκολίας, οι δημιουργοί λογισμικού χρησιμοποιούν συχνά τα αγγλικά αντί για τη μητρική τους γλώσσα. Κατά συνέπεια, σπάνια αντιλαμβάνονται τις δυσκολίες που μπορεί να προκύψουν κατά τη μετάφραση (φράσεις χωρισμένες σε πολλά τμήματα, απροσδιόριστες μεταβλητές, τεχνικοί όροι που δεν μεταφράζονται κ.λπ.).

Ακόμη χειρότερα, μπορεί να αισθάνονται άβολα με την απώλεια ελέγχου στο πώς ακριβώς εμφανίζονται οι μεταφρασμένες φράσεις στους τελικούς χρήστες.

Ένας ελάχιστα αγγλόφωνος παγκόσμιος πληθυσμός

Υπάρχει μεγάλη πιθανότητα η μητρική γλώσσα των χρηστών να μην είναι τα αγγλικά. Και η ενθάρρυνση των προγραμματιστών να χρησιμοποιούν τη μητρική τους γλώσσα δεν λύνει το πρόβλημα, καθώς υπάρχει μεγάλη πιθανότητα η συγκεκριμένη γλώσσα να μην είναι αυτή των επικεφαλής προγραμματιστών του εργαλείου.

Ανεξάρτητα από τη γλώσσα τους, οι χρήστες προτιμούν να χρησιμοποιούν τη δική τους για να επιτύχουν τους στόχους τους, επειδή αυτό βελτιώνει την άνεση και την αποτελεσματικότητα. Η χρήση της μητρικής γλώσσας μπορεί επίσης να είναι απαραίτητη για τη χρήση του λογισμικού όταν δεν υπάρχει επαρκής γνώση των αγγλικών.

Αναλυτικότερα, υπάρχουν εκτιμήσεις για τον πληθυσμό ανά γλώσσα και περιοχή που παρέχονται από το Unicode Consortium, και πιο συγκεκριμένα το CLDR. Αυτές οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι το 21% του παγκόσμιου πληθυσμού μιλούν αγγλικά. Όμως εδώ, το «μιλούν» καλύπτει πολλές διαφορετικές περιπτώσεις. Εάν λάβουμε υπόψη τα άτομα που μιλούν τα αγγλικά άπταιστα ή σε επίπεδο μητρικής γλώσσας, το ποσοστό μειώνεται στο 9%.

Όταν επιδιώκουμε να αυξήσουμε τον αριθμό των χρηστών, στόχος είναι να αυξήσουμε και τον αριθμό των πιθανών εθελοντών. Αυτοί μπορεί να κάνουν τα πρώτα τους βήματα διορθώνοντας μια μετάφραση ή παρέχοντας μια πλήρη νέα μετάφραση και στη συνέχεια, να προχωρήσουν σε λιγότερο ή περισσότερο τεχνικές δραστηριότητες (επικοινωνία, υποστήριξη, τεκμηρίωση, δοκιμές, προγραμματισμό…). Υπάρχει επίσης η περίπτωση κάποιος να μην γνωρίζει την αρχική γλώσσα του λογισμικού, αλλά να χρησιμοποιήσει μια άλλη γλώσσα ως ενδιάμεση για να πραγματοποιήσει τη μετάφραση.

Για να μεγαλώσει η βάση των πιθανών χρηστών, πρέπει να προστεθεί η κατάλληλη γλωσσική υποστήριξη. Αυτή η διαδικασία ονομάζεται «διεθνοποίηση».

Η πολυπλοκότητα της διεθνοποίησης

Η υποστήριξη πολλαπλών γλωσσών απαιτεί:

• τη χρήση εργαλείων που προσφέρουν τις απαραίτητες λειτουργίες (σήμανση περιεχομένου προς μετάφραση, μετάφραση και διανομή)
• την αλλαγή των διαδικασιών σχεδιασμού του λογισμικού έτσι, ώστε να ενσωματωθεί το μεταφραστικό έργο (όταν ολοκληρωθεί ο κώδικας, οι μεταφραστές θα πρέπει να ενημερώνονται και το έργο τους να ενσωματώνεται)
• την κάλυψη των αναγκών που σχετίζονται με τη μετάφραση. Αυτό απαιτεί ενασχόληση με τις κωδικοποιήσεις, τις μορφές μετάφρασης, τους κανόνες πληθυντικού αριθμού, τα κατάλληλα εργαλεία κ.λπ.

Επιπλέον, πέρα από το βασικό περιβάλλον χρήστη, θα πρέπει να μεταφραστούν το περιβάλλον της γραμμής εντολών, οι ιστότοποι παρουσιάσεων, τα ενημερωτικά δελτία, η διαδικτυακή τεκμηρίωση, οι σελίδες εγχειριδίων, οι σημειώσεις έκδοσης κ.α.

Η διεθνοποίηση απαιτεί χρόνο και προηγμένες τεχνικές δεξιότητες. Δυστυχώς, ορισμένα εργαλεία που χρησιμοποιούνται για τα λογισμικά δεν παρέχουν καμία βοήθεια, αναγκάζοντας τους ειδικούς να διαχειριστούν μόνοι τους τυχόν προβλήματα ή να στραφούν σε άλλα εργαλεία.

Τα καλά νέα είναι ότι αυτή η διαδικασία χρειάζεται να γίνει μόνο μία φορά για έναν θεωρητικά απεριόριστο αριθμό γλωσσών. Αυτό είναι ιδιαίτερα θετικό, αφού σήμερα υπάρχουν 7.000 με 9.000 γλώσσες, εκ των οποίων σχεδόν 2.500 κινδυνεύουν με εξαφάνιση. Εάν έπρεπε να γίνει ξεχωριστή δουλειά για κάθε γλώσσα, ελάχιστοι προγραμματιστές θα ήταν πρόθυμοι να δαπανήσουν ενέργεια σε μια γλώσσα με πολύ μικρό αριθμό ομιλητών. Και στη σημερινή εποχή, η έλλειψη παρουσίας και πρόσβασης στα ψηφιακά εργαλεία είναι επικίνδυνη.

Ο ρόλος του Languages-in-floss

Σε αυτό το πλαίσιο, στόχος μας μέσω της πρωτοβουλίας Languages-in-floss είναι να μοιραστούμε μαζί σας τις εμπειρίες μας από τον χώρο της γλωσσικής υποστήριξης για τα γαλλικά, τα αραβικά, τα καβυλικά και τα οξιτανικά.

Είτε είστε υποστηρικτής μιας γλώσσας είτε προγραμματιστής, θα ανακαλύψετε ότι η πολυγλωσσία είναι εφικτή σε κάθε δραστηριότητα που σχετίζεται με το ελεύθερο λογισμικό και τον ανοικτό κώδικα, ενώ εμείς θα επιχειρήσουμε να κάνουμε τη ζωή σας πιο εύκολη σε αυτόν τον πολύπλοκο κόσμο.